Chữ cổ Kuzushiji là gì?
Chữ cổ Kuzushiji hay còn gọi là "chữ thảo Nhật Bản". Đây là một hệ thống chữ viết độc đáo, mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa của đất nước mặt trời mọc. Xuất hiện từ thời Chiến Quốc (1467 - 1615) đến thời Edo (1603 - 1868), Kuzushiji đóng vai trò quan trọng trong việc lưu giữ và truyền tải các thông tin văn hóa - lịch sử của những tài liệu cổ.
Ngày nay, các ký tự chữ Kuzushiji tuy không còn được sử dụng phổ biến nhưng vẫn ẩn hiện trong đời sống, đặc biệt là trên các biển hiệu cũ, quán mì, soba hay bao bì đũa dùng một lần. Dòng chữ "おてもと - Otemoto" (đũa dùng một lần) trên bao bì là một ví dụ điển hình.
Giá trị của chữ thảo Kuzushiji đối với nền văn hóa Nhật Bản
Kuzushiji không chỉ là hệ thống chữ viết, mà còn là biểu tượng cho nghệ thuật thư pháp Nhật Bản, tinh hoa văn hóa và lịch sử Nhật Bản. Việc học tập và nghiên cứu Kuzushiji góp phần giúp thế hệ mai sau gìn giữ bản sắc dân tộc, cũng như hiểu thêm về nguồn gốc và giá trị văn hóa của dân tộc, đất nước.
Chữ Kuzushiji từ lâu đã trở thành một "ngôn ngữ lịch sử" đặc biệt cần giữ gìn và bảo tồn. Ngày nay, vẫn có nhiều hội thảo về chủ đề giải mã Kuzushiji được tổ chức tại các trường đại học danh tiếng như Cambridge, Heidelberg. Không chỉ vậy, Kuzushiji vẫn luôn là chủ đề nghiên cứu nhận được sự quan tâm của vô số nhà nghiên cứu Nhật Bản đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài.
Nếu bạn đam mê ngôn ngữ và đang tham gia vào các khóa đào tạo Nhật Ngữ, thì đây là cơ hội lý tưởng để bạn tìm hiểu thêm về chữ Kuzushiji. Khám phá chữ Kuzushiji không chỉ là một cơ hội để hiểu sâu hơn về văn hóa và lịch sử của Nhật Bản, mà còn là một cơ hội để thách thức bản thân và phát triển kỹ năng đọc hiểu ngôn ngữ.
Phân loại chữ cổ Kuzushiji
Gyoushotai (Hành thư) và Soushotai (Thảo thư) là hai kiểu chữ viết tay điển hình trong Kuzushiji, mỗi kiểu mang một vẻ đẹp và chức năng riêng biệt:
- Gyoushotai (行書体) rõ ràng, dễ đọc, dễ viết: Gyoushotai hay "Hành thư" là kiểu chữ viết tay phổ biến trong Kuzushiji. Các nét chữ được viết rõ ràng, dễ đọc và dễ viết hơn so với các kiểu chữ khác. Do đó, Gyoushotai thường được sử dụng trong các văn bản chính thức, ghi chép quan trọng và thư từ.
- Soushotai (草書体) tự do, phóng khoáng, thể hiện cá tính: Soushotai hay "Thảo thư" là kiểu chữ viết tay mang tính nghệ thuật cao. Các nét chữ được biến tấu, phóng khoáng, thể hiện sự sáng tạo và cá tính của người viết. Tuy nhiên, Soushotai cũng khó đọc và khó viết hơn so với Gyoushotai.
Tìm hiểu về bảng chữ cái tiếng Nhật cổ Hentaigana
Để hiểu và đọc chữ thảo trong tiếng Nhật, chúng ta cần nắm vững bảng chữ cái Hentaigana, một dạng biến thể của bảng chữ cái Hiragana. Trước những năm 1900, Hentaigana là bảng chữ cái được người Nhật sử dụng chủ yếu. Trong tác phẩm "Nhật Bản Chí" của Kaempfer (ケンペル 日本誌), Hentaigana được biết đến với cái tên "Yamatogana" (大和仮名).
Ban đầu, người Nhật không có sự phân biệt rõ ràng giữa Hiragana và Hentaigana, vì vậy nhiều tác phẩm nổi tiếng từ thời kỳ đó thường sử dụng cả hai loại chữ cái. Ngày nay, việc sử dụng Hentaigana trong văn bản hàng ngày đã trở nên hiếm hoi, tuy nhiên, bạn vẫn có thể bắt gặp chúng trong các biển hiệu, tác phẩm thư pháp, địa danh và tên riêng.
Làm sao để học bảng chữ cái Hentaigana?
Ngày nay, các ký tự viết đều được chuẩn hóa theo một khuôn mẫu chung. Việc đọc chữ thảo Kuzushiji từ đó cũng trở nên hạn chế hơn. Điều này đã gây ra khó khăn trong việc hiểu nội dung của các tài liệu cổ điển. Để đọc được chữ Kuzushiji và Hentaigana, người đọc thường phải ghi nhớ các ký tự thường được sử dụng. Sau đây là một số trang web và ứng dụng có thể giúp bạn chinh phục bảng chữ cái Hentaigana và chữ thảo:
- くずしじがくしゅうしえんアプリKuLA: Đây là một ứng dụng cho phép chúng ta học chữ thảo được hỗ trợ trên cả IOS và Android. Ứng dụng có thể giúp người học ghi nhớ hình dạng của chữ thảo, đồng thời cung cấp các bài đọc cổ giúp người đọc kiểm tra khả năng đọc. Ngoài ra, ứng dụng còn có chức năng “Kết nối” (けつぞく) cho phép người dùng trao đổi trên SNS với những người học khác.
- みんなで翻刻: Website này cung cấp cho người dùng các tác phẩm cổ điển quý hiếm. Nó tạo điều kiện để mọi người cùng nhau giải mã và phục hồi nội dung của các tác phẩm cổ được viết bằng chữ thảo Kuzushiji. Tính đến năm 2020, đã có khoảng 5000 người tham gia vào việc phục hồi các tài liệu cổ quý hiếm.
- 変体仮名App: Ứng dụng này được phát triển bởi Đại học Waseda, đây là một công cụ hữu ích cho việc luyện đọc các ký tự Hentaigana trong tài liệu cổ xưa. Với khả năng tương thích trên cả nền tảng IOS và Android, ứng dụng sẽ giúp hành trình học chữ thảo Kuzushiji dễ dàng và thuận tiện hơn bao giờ hết.
Mặc dù không còn được sử dụng rộng rãi trong đời sống hiện đại, chữ cổ Kuzushiji vẫn giữ vai trò quan trọng trong hành trình bảo tồn và phát huy văn hóa Nhật Bản. Hãy theo dõi Mitaco để khám phá thêm nhiều điều thú vị về nước Nhật bạn nhé!
