Những đối tượng đủ điều kiện được cấp tư cách lưu trú tại Nhật Bản
Theo quy định của Chính phủ các loại tư cách lưu trú tại Nhật được phân thành nhiều loại khác nhau, dành cho những người đang sinh sống và làm việc tại Nhật thuộc các nhóm cụ thể như: Du học sinh, lao động kỹ thuật - nghiệp vụ quốc tế, giáo viên, giáo sư, người hoạt động văn hóa, nhà nghiên cứu, nhân viên y tế, nhà báo, doanh nhân, nhân sự được luân chuyển công tác trong công ty, nhà hoạt động tôn giáo, nghệ sĩ, người có kỹ năng nghề, luật sư và kế toán viên.
Trong các diện tư cách lưu trú, hai loại phổ biến nhất dành cho người Việt là visa du học và visa lao động. Đối với người tham gia chương trình xuất khẩu lao động tại Nhật, tùy theo thời hạn hợp đồng (1 năm hoặc 3 năm), bạn cần xin tư cách lưu trú thuộc dạng visa lao động tương ứng.
Các loại tư cách lưu trú tại Nhật Bản
Hiện tại, đất nước Nhật Bản có 29 loại tư cách lưu trú. Tuy nhiên, không phải loại nào cũng cho phép làm việc. Do đó, bạn cần tìm hiểu kỹ trước khi xin visa để đảm bảo phù hợp với mục đích của mình.
Tư cách lưu trú không giới hạn quyền làm việc
Những đối tượng dưới đây được phép sống và làm việc tại Nhật mà không bị giới hạn về thời gian lưu trú hay ngành nghề:
- Người có tư cách vĩnh trú (永住者)
- Vợ/chồng của người có tư cách vĩnh trú
- Người có quốc tịch Nhật Bản (hoặc cư dân đã nhập quốc tịch Nhật)
- Vợ/chồng của công dân Nhật Bản
Nếu bạn có tư cách vĩnh trú, bạn vẫn được xem là người nước ngoài, và cần xin giấy phép tái nhập cảnh khi ra nước ngoài để không mất tư cách vĩnh trú. Tuy nhiên, nếu đã nhập quốc tịch Nhật Bản, bạn sẽ trở thành công dân Nhật và được hưởng các quyền lợi như người Nhật bản xứ.
Tư cách lưu trú giới hạn ngành nghề làm việc
Có 19 loại thị thực lao động (就労ビザ), cho phép bạn làm việc trong một số ngành nghề nhất định tại Nhật, bao gồm:
Kỹ thuật – Tri thức nhân văn – Nghiệp vụ quốc tế
Tiếng Nhật: "技術・人文知識・国際業務"
Loại visa này dành cho các kỹ thuật viên kỹ sư hoặc nhân viên văn phòng. Thời gian lưu trú trong khoản từ 6 tháng đến 5 năm. Với các điều kiện như:
- Tốt nghiệp cao đẳng trở lên
- Kinh nghiệm làm việc tối thiểu 3 năm
- Công việc phải phù hợp với ngành học chuyên môn
Kỹ năng đặc định
Tiếng Nhật: "特定技能"
Loại visa này dành cho lao động có kỹ năng đặc định, bao gồm:
- Tokutei Ginou 1 (thời gian lưu trú tối đa 5 năm): Dành cho lao động nước ngoài có kỹ năng trong 14 ngành công nghiệp cụ thể.
- Tokutei Ginou 2 (thời gian lưu trú không giới hạn): Dành cho lao động có tay nghề cao, có thể đảm nhiệm vai trò giám sát và lãnh đạo trong 11 ngành công nghiệp.
Thực tập sinh kỹ thuật
Tên tiếng Nhật: "技能実習"
Đây là chương trình hợp tác quốc tế của Nhật Bản, nhằm mục đích đào tạo và chuyển giao công nghệ cho người lao động nước ngoài tại Nhật trong một thời gian nhất định.
Với tư cách lưu trú dành cho thực tập sinh kỹ thuật, bạn có thể ở lại Nhật tối đa 5 năm, qua từng giai đoạn khác nhau. Sau khi hoàn thành năm đầu tiên (chương trình thực tập sinh số 1), bạn cần vượt qua kỳ thi kiểm tra tay nghề để chuyển sang chương trình thực tập sinh số 2. Sau năm thứ 3, bạn sẽ cần đỗ kỳ thi kỹ năng cấp độ 3 để được gia hạn thêm 2 năm.
Điều dưỡng (Kaigo)
Tên tiếng Nhật: "介護"
Chương trình này dành cho những người tốt nghiệp từ cao đẳng hoặc đại học ngành điều dưỡng, điều dưỡng đa khoa, và có chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh theo quy định.
Nhân viên thuyên chuyển nội bộ
Tên tiếng Nhật: "企業内転勤"
Tư cách lưu trú này dành cho nhân viên văn phòng người nước ngoài được công ty điều chuyển sang Nhật công tác trong thời gian nhất định, áp dụng dành cho những công ty có trụ sở chính hoặc chi nhánh tại Nhật. Thời gian lưu trú có thể là 5 năm, 3 năm, 1 năm, hoặc 3 tháng.
Các tư cách lưu trú khác
Ngoài những loại phổ biến, còn có nhiều tư cách lưu trú khác cho phép làm việc trong phạm vi ngành nghề cụ thể tại Nhật, bao gồm:
- Quản trị kinh doanh
- Lao động lành nghề
- Giải trí
- Nhân lực trình độ cao loại 1 và loại 2
- Nghiên cứu
- Pháp lý/kế toán
- Giáo sư/giảng viên đại học
- Báo chí
- Tôn giáo
- Nghệ thuật
- Giáo dục, dành cho giáo viên ngoại ngữ hoặc ngữ văn
- Ngoại giao
Tư cách lưu trú cho phép làm việc, nhưng bị giới hạn về thời gian và lĩnh vực ngành nghề.
Người có các loại tư cách lưu trú tại Nhật dưới đây có thể tham gia vào các hoạt động làm thêm ngoài công việc chính được cấp phép, tuy nhiên sẽ có những quy định về thời gian và ngành nghề làm việc.
- Hoạt động văn hóa (文化活動): Dành cho những người nghiên cứu về văn hóa, nghệ thuật, học thuật tại Nhật mà không tạo ra thu nhập. Thời gian lưu trú: 3 năm, 1 năm, 6 tháng hoặc 3 tháng.
- Du học sinh (留学): Dành cho học sinh, sinh viên các cấp từ trung học, cao đẳng, đến đại học tại Nhật Bản. Thời gian lưu trú sẽ được xác định dựa trên thời lượng của chương trình học.
- Người phụ thuộc gia đình (家族滞在): Dành cho vợ/chồng hoặc con cái của người lao động nước ngoài phụ thuộc tài chính.
Du học sinh và người phụ thuộc gia đình được phép làm thêm tối đa 28 giờ mỗi tuần. Tuy nhiên, người có tư cách lưu trú "hoạt động văn hóa" chỉ được phép tham gia làm việc nếu công việc liên quan đến hoạt động văn hóa, chẳng hạn như hỗ trợ nghiên cứu, sắp xếp tài liệu tại các trường đại học.
Hồ sơ xin giấy chứng nhận tư cách lưu trú tại Nhật Bản
Khi xin giấy chứng nhận tư cách lưu trú tại Nhật, Mitaco gợi ý bạn chuẩn bị đầy đủ các tài liệu sau để quá trình làm thủ tục diễn ra nhanh chóng.
- Đơn xin giấy chứng nhận tư cách lưu trú Nhật Bản.
- 01 ảnh thẻ kích thước 4x3 cm, chụp trong vòng 3 tháng trước ngày nộp hồ sơ, nền ảnh trơn, và ghi tên sau ảnh.
- Bản gốc bằng tốt nghiệp đại học hoặc cao đẳng.
- Nếu không có bằng cao đẳng hoặc đại học, bạn cần cung cấp giấy chứng nhận trình độ chuyên môn cao nhất hoặc chứng minh đã có kinh nghiệm làm việc ít nhất 10 năm tại doanh nghiệp. Các giấy tờ như giấy xác nhận công việc, thời gian làm việc cũng cần được nộp.
- Bản gốc bảng điểm của khóa học chuyên môn hoặc bậc học cao hơn.
- Sơ yếu lý lịch; bản mô tả quá trình làm việc và kinh nghiệm.
- Giấy chứng nhận đã đóng thuế thị dân hoặc thuế thu nhập cá nhân. Nếu không có, có thể nộp giấy biên nhận của năm trước khi xin giấy chứng nhận tư cách lưu trú.
- Nếu cư trú tại Việt Nam, có thể thay thế bằng bảng lương.
- Bản scan hộ chiếu (tất cả các trang).
- Bản dịch tiếng Nhật của tất cả giấy tờ trên.
Quy trình xin giấy chứng nhận tư cách lưu trú tại Nhật
Để xin được giấy chứng nhận tư cách lưu trú tại Nhật, bạn cần thực hiện các bước sau:
- Nộp hồ sơ: Nộp đầy đủ các giấy tờ đã chuẩn bị cho Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản.
- Xét duyệt: Cục xuất nhập cảnh sẽ xem xét và cấp giấy chứng nhận nếu hồ sơ của bạn đạt yêu cầu.
- Xin visa: Sau khi có giấy chứng nhận, tiến hành xin visa Nhật Bản tại cơ quan lãnh sự Nhật ở Việt Nam.
- Nhận kết quả: Nhận giấy chứng nhận tư cách lưu trú và visa.
Lưu ý quan trọng: Sau khi nhận giấy chứng nhận tư cách lưu trú, bạn cần xin visa trong vòng 3 tháng. Nếu sau khi có visa mà không nhập cảnh Nhật Bản trong vòng 3 tháng, bạn có thể mất quyền đi Nhật.
Tùy vào từng trường hợp, bạn sẽ được cấp giấy chứng nhận tư cách lưu trú phục vụ cho các mục đích khác nhau. Hy vọng những thông tin chia sẻ về các loại tư cách lưu trú tại Nhật sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình và dễ dàng xin giấy chứng nhận tư cách lưu trú một cách nhanh chóng.
