Bento là gì? Nguồn gốc hình thành
Nghệ thuật làm bento được biết đến là hình thức làm hộp cơm truyền thống ấn tượng ở Nhật, bao gồm các món ăn được sắp xếp cẩn thận và hài hòa. Không chỉ là bữa ăn mang đi tiện lợi, bento còn phản ánh nghệ thuật làm bento, kết hợp giữa dinh dưỡng và tính thẩm mỹ. Nguồn gốc của bento bắt nguồn từ thời Kamakura (1185-1333) và qua nhiều thế kỷ, nó đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa Nhật Bản, biểu tượng cho sự chăm sóc và tinh tế trong ẩm thực.
Bento là gì?
Bento (弁当) là thuật ngữ chỉ hộp cơm phần, được đóng gói sẵn, thường bao gồm một bữa ăn đầy đủ với các món ăn như cơm, rau, cá hoặc thịt. Từ lâu, bento đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực Nhật Bản, mang đến sự tiện lợi và tính thẩm mỹ cao. Mỗi hộp bento không chỉ đơn thuần là một bữa ăn mà còn được bày biện một cách đẹp mắt, cân đối về màu sắc và dinh dưỡng.
Nguồn gốc của Bento
Bento có nguồn gốc từ thời Heian (794-1185), khi người Nhật bắt đầu phát triển loại cơm khô được gọi là "hoshi-ii" (糒 hoặc 干飯), có thể mang theo để ăn bất cứ lúc nào. Vào thời kỳ Kamakura (1185-1333), bento dần dần được cải tiến thành những phần cơm kèm theo nhiều món ăn phụ, phục vụ cho những người đi xa hoặc làm việc ngoài trời.
Trong thời Edo (1603-1868), bento trở nên phổ biến hơn trong đời sống hàng ngày. Lúc này, các loại hộp gỗ sơn mài đẹp mắt dùng để đựng bento bắt đầu xuất hiện, và các loại bento khác nhau phục vụ cho các dịp khác nhau, như các sự kiện văn hóa hoặc chuyến dã ngoại.
Ý nghĩa của nghệ thuật làm bento Nhật Bản
Nghệ thuật làm bento không chỉ giúp mang đến bữa ăn tiện lợi hấp dẫn mà còn phản ánh nhiều giá trị văn hóa sâu sắc của người Nhật:
- Tinh thần tỉ mỉ và sự chu đáo: Người Nhật luôn chú trọng đến sự cân bằng trong mọi khía cạnh cuộc sống, từ cách sắp xếp không gian, làm việc đến việc ăn uống. Mỗi hộp bento được sắp xếp tỉ mỉ, từ màu sắc, hình dáng cho đến hương vị, thể hiện sự chăm sóc và quan tâm của người chuẩn bị dành cho người thưởng thức.
- Tinh tế trong nghệ thuật ẩm thực: Nghệ thuật làm bento khả năng sắp xếp món ăn độc đáo. Những hộp bento đẹp mắt không chỉ ngon mà còn thể hiện sự sáng tạo qua việc kết hợp các món ăn sao cho hài hòa về hình thức, kích thước, màu sắc, và hương vị.
- Giá trị về dinh dưỡng và sức khỏe: Một hộp bento điển hình sẽ bao gồm cơm, món chính từ cá hoặc thịt và rau củ, đảm bảo cân đối dinh dưỡng.
- Biểu tượng của sự gắn kết gia đình: Ở Nhật, nhiều người vợ hoặc mẹ chuẩn bị bento cho chồng hoặc con mang đi làm hoặc đi học. Điều này không chỉ là cách chăm sóc mà còn là sự thể hiện tình yêu thương qua từng món ăn.
- Sự tiện lợi và văn hóa hiện đại: Với cuộc sống bận rộn, bento trở thành lựa chọn lý tưởng cho những người cần một bữa ăn nhanh gọn nhưng vẫn đầy đủ dinh dưỡng.
Hướng dẫn làm bento tại nhà: Đơn giản nhưng tinh tế
Bạn đã được khám phá nghệ thuật làm bento của người nhận và bạn cảm thấy yêu thích nét văn hóa này. Nội dung này Mitaco sẽ chia sẻ đến bạn cách làm bento tại nhà đơn giản và tiết kiệm.
Chuẩn bị trước khi làm Bento
Trước khi bắt tay vào làm bento, có một số lưu ý để đảm bảo bạn chuẩn bị hộp bento tốt nhất cho gia đình:
- Dụng cụ làm bento: Bạn sẽ cần một hộp đựng bento có nhiều ngăn. Các khuôn cắt rau củ, trứng, hoặc cơm cũng rất hữu ích nếu bạn muốn làm bento có hình dạng sinh động, dễ thương cho trẻ em.
- Nguyên tắc 4-3-2-1: Đây là công thức cân đối trong hộp bento Nhật Bản truyền thống, gồm 4 phần cơm, 3 phần protein, 2 phần rau củ và 1 phần đồ ăn kèm. Cách này đảm bảo bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng và hài hòa về khẩu vị.
- Chuẩn bị nguyên liệu trước: Bạn có thể nấu sẵn cơm và một số món ăn như trứng rán, rau xào từ tối hôm trước để tiết kiệm thời gian buổi sáng.
Một số công thức bento dễ làm
Bento cơm nắm và gà chiên giòn (Karaage)
Đây là một loại bento phổ biến với sự kết hợp giữa cơm và món gà chiên giòn, cùng với các loại rau củ tươi ngon.
Nguyên liệu:
- Cơm trắng: 1 bát
- Gà chiên karaage (xem phần chuẩn bị dưới đây)
- Cà rốt, dưa leo, hoặc rau cải hấp
- Trứng rán cuộn (tamagoyaki)
- Rong biển nori (nếu muốn làm cơm nắm)
Cách làm:
Bước 1: Làm cơm nắm (Onigiri):
Nắm cơm thành các viên tam giác hoặc tròn, bạn có thể nhồi nhân như cá ngừ trộn mayonnaise hoặc cá hồi nướng. Sau đó, bọc ngoài bằng rong biển nori để tăng hương vị.
Bước 2:
Chuẩn bị gà chiên Karaage: Cắt gà thành miếng vừa ăn, ướp với nước tương, gừng và tỏi trong 15-30 phút. Sau đó, lăn qua bột khoai tây hoặc bột ngô và chiên giòn cho đến khi vàng.
Bước 3:
Làm tamagoyaki: Đánh trứng với một chút muối, đường và nước tương. Chiên trứng thành lớp mỏng và cuộn lại thành từng miếng nhỏ.
Bước 4:
Bày biện: Đặt cơm nắm vào một ngăn, gà chiên vào ngăn khác, thêm rau củ và trứng cuộn. Có thể thêm trái cây như nho hoặc cà chua bi để tăng màu sắc.
Bento cá hồi nướng và rau củ hấp
Đây là lựa chọn bento nhẹ nhàng, giàu dinh dưỡng với cá hồi và các loại rau củ.
Nguyên liệu:
- Cá hồi phi lê: 1 miếng
- Cải bó xôi hoặc bông cải xanh hấp
- Cơm trắng: 1 bát
- Cà rốt cắt lát
- Nấm shiitake (hoặc nấm hương) xào
Cách làm:
Bước 1:
Nướng cá hồi: Ướp cá hồi với một chút muối và tiêu. Sau đó, nướng trong lò khoảng 10-12 phút cho đến khi chín.
Bước 2:
Hấp rau củ: Cắt cải bó xôi hoặc bông cải xanh thành miếng nhỏ, hấp chín. Luộc cà rốt cho đến khi mềm.
Bước 3:
Xào nấm: Xào nấm shiitake với dầu mè, thêm một chút muối và nước tương để tăng hương vị.
Bước 4:
Bày biện: Xếp cá hồi, rau củ và nấm vào hộp bento. Bạn có thể đặt cơm vào một ngăn riêng và thêm chút mè rang lên trên để cơm thêm hấp dẫn.
Bento trứng rán cuộn xúc xích và rau củ
Đây là món bento dễ làm, thích hợp cho những ngày bận rộn với nguyên liệu đơn giản nhưng vẫn đầy đủ dinh dưỡng. Đây có lẽ là món khá đơn giản, nhanh và tiết kiệm. Các bạn thực tập sinh kỹ năng tại Nhật có thể áp dụng và chế biến một cách nhanh chóng mang theo đi làm.
Nguyên liệu:
- Cơm trắng: 1 bát
- Trứng rán cuộn (Tamagoyaki)
- Xúc xích mini hoặc xúc xích gà
- Rau củ hấp như cà rốt, đậu Hà Lan
- Rong biển (nếu muốn)
Cách làm:
Bước 1:
Làm trứng rán cuộn (Tamagoyaki): Chiên trứng thành lớp mỏng, cuộn lại và cắt thành miếng nhỏ.
Bước 2:
Xúc xích chiên: Xúc xích mini có thể được cắt chéo thành hình bông hoa và chiên sơ qua cho đến khi vàng nhẹ.
Bước 3:
Hấp rau củ: Hấp cà rốt và đậu Hà Lan đến khi chín mềm.
Bước 4:
Bày biện: Xếp cơm, trứng cuộn, xúc xích và rau củ vào hộp. Bạn có thể trang trí cơm bằng rong biển cắt thành hình ngộ nghĩnh để thêm phần sinh động.
Bento salad mì soba lạnh
Đây là một lựa chọn tươi mát cho những ngày hè nóng bức, sử dụng mì soba và rau củ tươi ngon.
Nguyên liệu:
- Mì soba (mì kiều mạch): 1 phần
- Dưa leo cắt sợi
- Cà rốt cắt sợi
- Rau mầm
- Nước sốt soba: xì dầu, dashi, và một ít nước lọc
Cách làm:
Bước 1:
Nấu mì soba: Luộc mì soba theo hướng dẫn trên bao bì, sau đó xả nước lạnh để mì giữ được độ dai và không bị dính.
Bước 2:
Chuẩn bị rau củ: Cắt dưa leo và cà rốt thành sợi mỏng. Rửa sạch rau mầm.
Bước 3:
Pha nước sốt soba: Kết hợp nước tương, nước dashi (nước cá khô) và một chút nước lọc. Nước sốt này sẽ dùng để ăn kèm với mì.
Bước 4:
Bày biện: Đặt mì vào hộp, xếp rau củ lên trên. Bạn có thể cho nước sốt vào một hộp nhỏ riêng để tránh làm mì bị mềm.
Lưu ý khi làm bento tại nhà
- Chú ý đến thời gian: Để làm bento nhanh chóng vào buổi sáng, hãy chuẩn bị sẵn một số nguyên liệu từ tối hôm trước, như nấu cơm, luộc rau củ, hoặc ướp thịt.
- Sáng tạo hình dạng: Đặc biệt với bento cho trẻ em, bạn có thể cắt rau củ, trứng hoặc xúc xích thành hình ngộ nghĩnh để thu hút sự chú ý của trẻ.
- Sắp xếp hợp lý: Sử dụng các ngăn trong hộp bento hoặc cốc silicon để tách biệt các món ăn, tránh việc thức ăn bị trộn lẫn vào nhau.
Nghệ thuật làm bento tại nhà không chỉ là cách để chuẩn bị bữa ăn ngon miệng và tiện lợi, mà còn là cơ hội để bạn thể hiện sự khéo léo và sáng tạo. Với các công thức đơn giản trên, bạn hoàn toàn có thể tạo ra những hộp bento vừa đẹp mắt, vừa đảm bảo dinh dưỡng và đặc biệt là mang lại niềm vui cho người thưởng thức.
